Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

IntoKino | 25/04/2017

Scroll to top

Top

Tata zza żelaznej kurtyny, reż. Krzysztof Rzączyński, 2009

Tata zza żelaznej kurtyny, reż. Krzysztof Rzączyński, 2009

W 1954 roku Andrzej Panufnik, dzięki długotrwałym przygotowaniom i misternemu planowi, uciekł z komunistycznej Polski. Twórca dotychczas hołubiony przez władzę stał się dla PRL-u persona non grata. W Wielkiej Brytanii, mimo skromnych początków, osiągnął bardzo wysoką pozycję zawodową zwieńczoną w 1990 roku tytułem szlacheckim nadanym przez angielską królową. „Tata zza żelaznej kurtyny” jest opowieścią o dwóch Panufnikach – Andrzeju i jego angielskim synu Jemie, który w podróży za swym nieżyjącym tatą rozmawia z jego przyjaciółmi i przybywa do ojczystego kraju ojca.

Postać Andrzeja Panufnika ciągle czeka na całościowy film dotyczący biografii kompozytora. Jest ona ciekawa z dwóch podstawowych powodów; po pierwsze kompozytor zawdzięcza wysoką pozycję zawodową niewątpliwemu talentowi uwidoczniającemu się osobliwym i niepowtarzalnym stylem muzycznym. Po drugie, biografia Panufnika jest pełna tajemnic, a ucieczka z Polski i życie w PRLu ciągle wiąże się z kontrowersyjnymi opiniami o kompozytorze, które warto dogłębnie prześledzić.  

Natomiast „Tata zza żelaznej kurtyny” to film niekoniecznie o twórczości muzycznej, ale przede wszystkim o relacji ojca z synem. Skomplikowanej oczywiście z powodu sławy kompozytora, ale także pochodzenia kulturowego, które dla syna jest obce. Jem Panufnik związki z Polską ma tylko symboliczne, nie zna języka polskiego i jak sam stwierdza w filmie, nie pamięta by ojciec w tym języku kiedykolwiek z nim rozmawiał.

W konsekwencji film przybiera postać uniwersalnej opowieści o tęsknocie. Andrzej Panufnik zmarł 1991 r., gdy jego syn miał około 20 lat. Szczery opis ich relacji pozwala widzowi na odniesienie do własnych doświadczeń. Jem zadaje sobie pytanie o to kim jest, w kontekście wybitnej twórczości ojca (sam również tworzy muzykę, lecz nowoczesną), jego skomplikowanej osobowości i drogi życiowej.

Oczywiście poznamy kilka szczegółów z życia Panufników i tych dotyczących ucieczki z Polski. Dowiemy się w przybliżeniu o konsekwencjach tej decyzji i są to opowieści ważne i ciekawe. Andrzej Panufnik, jak twierdził, na tyle głęboko przeżył traumę fałszywego życia w komunizmie, że polskie życie zamknął dla swego syna w wiecznym milczeniu.

Jem, będąc w takim samym wieku co ojciec, gdy uciekał z Polski – próbuje odtworzyć nieco z tej ukrytej wiedzy i dowiedzieć się czegoś o samym sobie. Polecam ten prosty i ciekawy film inspirujący do dalszych badań nad życiem i twórczością Andrzeja Panufnika.

Tytuł: Tata zza żelaznej kurtyny (ang. My father, the iron curtain and me)
Reżyseria: Krzysztof Rzączyński
Scenariusz: Krzysztof Rzączyński
Premiera: 2009
Czas Trwania: 52 min.
Produkcja: Polska, Wielka Brytania

zapowiedź filmu wraz z krótką rozmową z reżyserem

CAŁY FILM

Dodaj komentarz